Veganların kaslarında et yiyenlere göre daha az kreatin var; bu bir reklam iddiası değil, kas biyopsisiyle ölçülmüş bir gerçek. Bu yazı dizinin ilki: depo neden düşük, takviyenin ölçülen etkisi ne kadar, yayımlanmış doz nedir ve okurun en çok sorduğu böbrek sorusunun yanıtı ne?
Bir broşürle başlayan hikâye: Ruth Harrison çiftlikleri kendi gözüyle görmeye gitti, 1964’te Animal Machines kitabını yazdı ve Britanya hükümeti birkaç hafta içinde soruşturma açıkladı. Brambell raporu, beş özgürlüğün kökeni, Peter Singer bağlantısı ve kitaba yöneltilen eleştiriler.
The Game Changers belgeselinin altı iddiasını yayımlanmış araştırmalarla sınadık: vegan sporcuların performansı, bitkisel proteinle kas yapımı, Efes gladyatörleri, tek öğünün kana ve damarlara etkisi, ereksiyon gösterisi. Hangisi destekleniyor, hangisi abartılı; film bugün nereden izlenebilir?
Peter Singer’ın 1975 tarihli Hayvan Özgürleşmesi, Bentham’ın sorusuna dayanır: Acı çekebiliyorlar mı? Kitaba dönüşen 1973 denemesindeki sav, eskiyen örnekler (kafesler, sayılar, hissedebilirlik çizgisi), 2023’te baştan yazılan Hemen Şimdi sürümü, iki Türkçe baskının künyesi ve faydacılığa yöneltilen en güçlü eleştiri.
Maya B12 üretmez; besin mayasındaki B12 üretimde eklenir ve zenginleştirilmiş ürünle zenginleştirilmemiş ürün aynı adla satılır. Etikette hangi satıra bakmalı, “B12 kaynağı” ifadesi yasal olarak ne kadar az anlamına gelebilir, bir porsiyon ne verir; ayrıca ışık, gluten ve gut.
1 Ekim Dünya Vejetaryen Günü’nü 1977’de Kuzey Amerika Vejetaryen Derneği başlattı, 1978’de Uluslararası Vejetaryen Birliği benimsedi. 1975 Maine kongresi ve “Kıtlığın Cenazesi”, 1 Kasım Dünya Vegan Günü’yle bağlantı ve “lakto-vegan” teriminin neden yanlış olduğu.
179 yıl önce bugün, İngiltere’de Ramsgate’teki bir su tedavisi kliniğinde Vegetarian Society kuruldu. 1847 tarihli toplantı raporundan o gün, “vegetarian” kelimesinin kökeni, üyelerin çoğunun işçi ve zanaatkâr olması ve yumurta-süt tartışmasının neden kelimenin kendisi kadar eski olduğu.
Dünya Kalp Günü’nde 19 ileriye dönük çalışmayı birleştiren yeni bir meta-analiz: bitkisel beslenme kalp-damar riskini düşürüyor, ama yalnızca bitkiler tam tahıl, baklagil, kuruyemiş ve sebzeden geliyorsa. Şekerli içecek, rafine tahıl ve tatlı ağırlıklı bitkisel beslenmede risk yükseliyor.
Vegan beslenmeyle ilgili kanıtın gerçekten rahatsız edici olduğu az sayıdaki yerden biri burası. En büyük ileriye dönük çalışmada veganlarda kalça kırığı oranı et yiyenlerin iki katından fazlaydı. Ama aynı çalışmalar farkın nereden geldiğini ve neyin kapattığını da gösteriyor: takviye ve direnç antrenmanı.
Halk sağlığı iki öğüdü yan yana veriyor: daha çok bitkisel besin ye, daha az ultra işlenmiş ürün ye. Genç bir vegan için bu ikisi çakışıyor, çünkü zenginleştirilmiş bitkisel içecekler ultra işlenmiş sayılıyor. 235 gencin katıldığı İsveç çalışması çakışmayı ölçtü: veganlarda B12 vitamininin ortanca yüzde 98’i, D vitamininin yüzde 91’i ultra işlenmiş üründen geliyordu. Buna karşın aynı veganlar en çok lifi, en çok doymamış yağı ve en az doymuş yağı alıyordu; şeker, tuz, kalori ve beden kütle indeksinde fark yoktu. Araştırmacılar aynı yiyecekleri ikinci bir yöntemle sınıfladığında ise gruplar arasındaki fark tamamen ortadan kalktı.
Son güncelleme: · Vegan Sağlık Yayın Ekibi · info@vegansaglik.com
Onay verirseniz hangi yazıların okunduğunu görmek için Google Analytics çerezlerini kullanırız; veriler yurt dışında işlenir. Çerez Politikası