Ürün ve Etiket Rehberi

Kaktüs, elma, ananas ve mantar deriler: 2021 tarihli bir laboratuvar çalışması bitkisel diye satılan alternatiflerin birkaçının büyük ölçüde poliüretan olduğunu, bazılarında kısıtlı maddeler bulunduğunu gösterdi. Ayakkabı etiketinin söyledikleri ve söylemedikleri.

Bal, arıların kendi besini olarak ürettiği bir maddedir; bu yüzden vegan değildir. Kovanın neyi kaybettiği, arıların acı çekip çekemeyeceğine dair araştırmalar, balın şekerden farkı ve yerine kullanılabilecek pekmez ve şuruplar.

Bazı şarap ve biralar jelatin, balık tutkalı, kazein ya da yumurta akıyla durultulur. Bu maddeler işlem yardımcısı sayıldığı için genellikle etikette yer almaz. Yazıda vegan bir şişeyi seçmenin güvenilir yollarını bulabilirsiniz.

Türkiye’deki 56 bitkisel içeceği inceleyen 2026 çalışmasında soya içeceklerinin proteini yulaf içeceklerinin iki katından fazlaydı; yulaf içecekleri ise daha şekerliydi. Avrupa verileri, kolesterol kanıtı ve kutuda neye bakılacağı.

Türk Gıda Kodeksi etiketleme kılavuzunun 12. bölümü vegan ve vejetaryen gıdaların nasıl adlandırılacağını belirliyor: serbest ve yasak ifadeler, iz miktar kuralı, restoran menüleri, kremsos ve 31 Aralık 2026 tarihi.

Maya B12 üretmez; besin mayasındaki B12 üretimde eklenir ve zenginleştirilmiş ürünle zenginleştirilmemiş ürün aynı adla satılır. Etikette hangi satıra bakmalı, “B12 kaynağı” ifadesi yasal olarak ne kadar az anlamına gelebilir, bir porsiyon ne verir; ayrıca ışık, gluten ve gut.

E numarası bir maddenin gıdada ne işe yaradığını söyler, neyden yapıldığını değil. E120 karmin: kurutulmuş koşnil böceğinden elde ediliyor ve alerji bildirimi en iyi belgelenmiş renklendirici. E904 şelak: bir kabuklubitin reçineli salgısı, böcekler ham maddenin içindeyken hasat ediliyor. E920 L-sistein: fermantasyonla da, kimyasal sentezle de, kanatlı tüyünden keratin hidroliziyle de üretilebiliyor ve etikette hangisi olduğu yazmıyor. E441 ise bugünkü onaylı listede hiç yok; çünkü jelatin katkı değil, gıda bileşeni olarak düzenleniyor.

Bitkisel içecek, ancak üretici zenginleştirmeye karar verdiyse sütün yerini tutar; o karar da etikette yazar. Tek turda bakılacak altı şey, dikkatli alışveriş yapanı bile yakalayan iki tuzak ve bileşim çalışmalarının gerçekte ne bulduğu.

Certified Plant Based hiçbir oranda hayvansal bileşene izin vermez ve bitkisel olmayan bileşenleri %10 ile sınırlar, ama hayvan deneyini kapsamaz. Vegan mühürleri test kurallarını ve çapraz bulaşma yönetimini ekler. Hangi program neyi yayımlıyor, yasa neden sessiz ve hiçbir mühür neden alerjen güvencesi değil?