Vegan ya da vejetaryen beslenmeye geçmek kolesterolü ortalamada düşürür; ama beklenenden daha az ve bir deneme ortalaması herkese aynı sonucu vaat edemez. 30 randomize denemeyi birleştiren 2023 tarihli meta-analiz LDL’de yaklaşık 12 mg/dL düşüş buluyor — ve kimde daha az düştüğünü, nedenini de gösteriyor.
E numarası bir maddenin gıdada ne işe yaradığını söyler, neyden yapıldığını değil. E120 karmin: kurutulmuş koşnil böceğinden elde ediliyor ve alerji bildirimi en iyi belgelenmiş renklendirici. E904 şelak: bir kabuklubitin reçineli salgısı, böcekler ham maddenin içindeyken hasat ediliyor. E920 L-sistein: fermantasyonla da, kimyasal sentezle de, kanatlı tüyünden keratin hidroliziyle de üretilebiliyor ve etikette hangisi olduğu yazmıyor. E441 ise bugünkü onaylı listede hiç yok; çünkü jelatin katkı değil, gıda bileşeni olarak düzenleniyor.
İnsanlar her gün aşağı yukarı aynı ağırlıkta yemek yeme eğiliminde; o yüzden her gramda kaç kalori olduğu toplamı belirliyor. 16 haftalık randomize bir denemede az yağlı vegan beslenmeye geçenlerin enerji yoğunluğu 1,1’den 0,7 kkal/g’ye indi, yedikleri yemeğin ağırlığı ise değişmedi; kimseye kalori sınırı verilmediği hâlde günlük alım kontrol grubunun 357 kalori altına düştü. Makale besin gruplarının nerede durduğunu ve düşük enerji yoğunluğunun neden herkes için hedef olmadığını da gösteriyor.
Seitan, vegan raflarının en protein yoğun ürünü ve proteini en iyi sindirilen gıdası: gerçek ileal sindirilebilirlik yüzde 97. Buna karşın protein kalitesi sıralamasında sonda kalıyor, çünkü sınırlayıcı amino asit lizin; hazır bir blok da 100 gramda 447 mg sodyum taşıyor. Çölyak hastalığı ve IgE aracılı buğday alerjisinde seitan bir yiyecek değil; 2026 tarihli bir tarama ise bitkisel kategoriler arasında en yüksek mikotoksin düzeyini seitanda buldu.
Yeni bir risk değerlendirmesi, İtalya ve Birleşik Krallık’taki 413 bitkisel et alternatifi ve içecekteki mikotoksin ölçümlerini birleştirip etin ve sütün dörtte birinin, yarısının ve tamamının bunlarla değiştirilmesini modelledi. Eşik aşımlarını dört toksin grubu sürüklüyor, en üstte çocuklar çıkıyor ve insanlarda ölçüm yapan çalışmalar birbiriyle çelişiyor.
Bir porsiyon pişmiş kuru fasulye yaklaşık iki küçük yumurta kadar protein veriyor; üstüne lif, demir ve folat ekliyor. Bu rehber bir porsiyonun ne kazandırdığını, bir veganın ne kadar hedeflemesi gerektiğini, öğün öğün bir günü, kırmızı fasulyenin güvenle pişirilmesini ve gazın neden birkaç haftada azaldığını anlatıyor.
Veganlara en sık yapılan tahlil olan serum B12, listedeki en zayıf tahlil. 17 çalışmalık bir meta-analiz ve 141 çalışmalık bir derleme; serum B12, homosistein, ferritin, 25(OH)D, çinko ve idrar iyodunun neyi söyleyip neyi söylemediğini ortaya koyuyor.
UK Biobank kohortunda, böbrek hastalığı olmayan 416.584 yetişkin ortalama 12,9 yıl izlendi. Vejetaryenlerde kronik böbrek hastalığı tanısı riski, çok et yiyenlere göre %19 daha düşük bulundu. Çalışma gözlemsel ve vejetaryen grubunun içinde yalnızca 367 vegan var.
Tolstoy 1892’de Howard Williams’ın The Ethics of Diet kitabının Rusça çevirisine önsöz yazdı. İngilizceye The First Step adıyla geçen metin, kendini tutmanın ahlaki hayatın ilk basamağı olduğunu savunur ve Tula mezbahası bölümünü içerir. Bu bir etik savdır, beslenme savı değil.
Herkese açık beş sohbet botuna aynı 58 vejetaryen ve vegan beslenme sorusu soruldu. Beş üründe de eğitimli değerlendiricilerin olası güvensiz saydığı yanıtlar çıktı; işaretlenen yanıtlar B12, iyot, selenyum, gebelik ve hekim gerektiren belirtilerde toplanıyor.
Son güncelleme: · Vegan Sağlık Yayın Ekibi · info@vegansaglik.com
Onay verirseniz hangi yazıların okunduğunu görmek için Google Analytics çerezlerini kullanırız; veriler yurt dışında işlenir. Çerez Politikası